Cách sắp xếp thời gian học khi vừa đi làm vừa lo gia đình: tôi đã ngừng "tìm" thời gian thế nào
"Tôi muốn thay đổi lắm chứ. Nhưng tôi lấy đâu ra thời gian?"
Nếu câu đó là câu bạn hay nói với chính mình, thì tôi hiểu — vì tôi đã nói nó suốt nhiều năm. Đi làm về là người rã rời, còn bao nhiêu việc nhà đang chờ, đầu óc chẳng còn một góc nào trống để mà học cái mới. Ai cũng bảo "muốn đổi đời thì phải học thêm, làm thêm", nhưng họ quên hỏi: học vào lúc nào, khi một ngày của mình đã kín đến nghẹt thở?
Tôi viết bài này cho người phụ nữ đang ở đúng chỗ đó. Không phải để khuyên bạn "cố lên", "quyết tâm lên" — những lời đó tôi nghe nhiều rồi, và chúng chẳng giúp được gì cho cái lịch kín mít của một người vừa đi làm vừa lo gia đình. Tôi viết để kể thật cách tôi đã gỡ bài toán thời gian, từ vị trí một cô công nhân may chứ không phải một người có cuộc sống thong dong.
Quỹ thời gian của tôi từng eo hẹp đến mức nào khi vừa đi làm vừa lo gia đình
Để bạn biết tôi không nói lý thuyết suông: năm 2012, sau khi cả nhà từ Sài Gòn về quê nội ở Hiệp Hòa, Bắc Giang, tôi bắt đầu lại từ con số không và xin vào làm công nhân ở một công ty may. Đó là cả một hành trình làm lại từ con số không mà tôi đã kể riêng trong một bài khác.
Một ngày của tôi khi đó: thức dậy đúng giờ, vào xưởng làm đủ tám đến mười tiếng, tăng ca khi cần, tối về lại lo đủ các khoản chi tiêu trong gia đình. Cuối tháng nhận lương, rồi mọi thứ lặp lại — sáng đi làm, tối về nhà, một vòng tròn quen thuộc. Tôi từng nghĩ đó sẽ là cuộc sống của mình mãi mãi.
Nói cách khác: tôi không phải người "có nhiều thời gian rồi mới đi học". Tôi là người thời gian bị vắt đến giọt cuối — mà vẫn phải xoay xở, vì trước đó tôi đã hai lần làm lại cuộc đời từ con số không (một lần khi cả nhà vào Sài Gòn, một lần khi về quê năm 2012). Nên nếu bạn đang nghĩ "chị nói thì dễ, chị đâu bận như tôi" — không đâu, tôi đã từng ở trong chính cái guồng đó.
Sự thật đầu tiên tôi phải thừa nhận: tôi không "hết" thời gian, tôi chỉ chưa ưu tiên nó
Đây là điều khó nghe, và tôi mất rất lâu mới dám nhìn thẳng vào nó.
Một ngày của ai cũng có 24 tiếng như nhau. Người làm lại được cuộc đời và người mãi kẹt trong vòng lặp — khác nhau không phải ở số giờ, mà ở chỗ họ đặt những giờ đó vào đâu. Khi tôi nói "tôi không có thời gian", sự thật thường là: tôi có, nhưng tôi đang để nó trôi vào những thứ không đưa tôi đi đâu cả — lướt điện thoại cho đỡ mệt, xem hết video này đến video khác, ngồi than vãn cho qua buổi tối.
Tôi không trách mình vì điều đó — sau 8–10 tiếng ở xưởng, ai mà chẳng muốn được nghỉ. Nhưng tôi phải trung thực: "không có thời gian" thường là cách nói nhẹ nhàng hơn của "tôi chưa đặt việc này đủ quan trọng". Ngày tôi thật sự muốn đổi đời, tôi không tự nhiên có thêm giờ trong ngày. Tôi chỉ bắt đầu chọn lại xem giờ của mình đi về đâu.
Thời gian cũng giống như tiền — phải chủ động "đổi" mới có
Có một câu tôi luôn tâm niệm, rút ra từ những năm nhìn bố mẹ làm lụng: "Tiền không tự nhiên mà có. Mỗi đồng đều đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả tuổi xuân."
Càng đi tôi càng thấy thời gian cũng vậy. Thời gian để học, để xây một con đường mới — nó không từ trên trời rơi xuống. Nó không nằm chờ sẵn trong ngày để bạn "tìm thấy". Bạn phải đổi một thứ khác để có nó: đổi một giờ giải trí lấy một giờ học, đổi thói quen cũ lấy một thói quen mới, đổi sự thoải mái trước mắt lấy một tương lai khác.
Khi tôi đổi cách nghĩ từ "tìm thời gian rảnh" sang "chủ động cắt ra một khoảng và bảo vệ nó", mọi thứ khác hẳn. Vì thời gian rảnh thì không bao giờ tự đến — nhưng thời gian được cắt ra có chủ đích thì luôn có, dù chỉ là một mẩu nhỏ.
Cách tôi sắp xếp thời gian học — thật, nhỏ, vừa sức người bận rộn
Tôi không phải chuyên gia quản lý thời gian cho phụ nữ bận rộn, và tôi không tin vào những lịch trình hoàn hảo dán kín tường. Tôi chỉ chia sẻ đúng những gì một người vừa đi làm vừa lo gia đình như tôi đang áp dụng được. Bạn cứ lấy cái hợp với mình.
- Bắt đầu bằng một khoảng cực nhỏ — nhỏ đến mức không thể từ chối. Không phải "mỗi ngày học 2 tiếng" — nghe là đã muốn bỏ cuộc. Với tôi, "khoảng cực nhỏ" có hôm chỉ là xem cho hết đúng một bài trong lớp IPS 16 — một bài thôi. Mục tiêu ban đầu không phải học được nhiều, mà là giữ cho thói quen không bị đứt. Cái nhỏ mà đều thắng cái lớn mà bỏ dở.
- Tìm ra "khe thời gian" sẵn có trong ngày của bạn. Mỗi ngày đều có những khoảng trống bị bỏ phí mà ta không để ý — lúc chờ đợi, lúc đứng bếp, lúc trước khi đi ngủ. Tôi không bảo bạn phải dậy thật sớm hay thức thật khuya (sức khỏe mới là gốc). Tôi chỉ khuyên bạn quan sát một ngày của chính mình và hỏi: khe nào tôi đang để trôi đi mà có thể dùng để học?
- Cắt một thứ đang âm thầm lấy mất thời gian của bạn. Với tôi đó là chiếc điện thoại — lướt vô định. Bạn không cần cắt hết, chỉ cần lấy lại một phần và chuyển nó sang việc xây dựng tương lai. Nửa giờ "đổi" được mỗi ngày, một năm cũng gần 200 giờ — đủ để bắt đầu một kỹ năng mới.
- Học cái dùng được ngay, để mỗi phút đều có ích. Người bận rộn không có thời gian để học lan man. Tôi chọn học những thứ áp dụng được liền vào việc mình muốn làm — như cách một người không rành công nghệ bắt đầu với AI và marketing online (tôi đang học qua lớp IPS 16). Tôi tin khi cái bạn học bắt đầu cho ra một kết quả nhỏ nhìn thấy được, bạn sẽ có thêm động lực để dành thời gian cho nó ngày mai.
Tôi vẫn đang đi, vẫn vấp, có ngày làm được có ngày không. Tôi không vẽ ra cho bạn một hình mẫu hoàn hảo — vì nó không tồn tại.
Nhưng quan trọng hơn mọi mẹo: một lý do đủ lớn
Thành thật mà nói, mọi kỹ thuật sắp xếp thời gian ở trên đều vô nghĩa nếu thiếu một thứ: một lý do đủ lớn để bạn chịu đổi.
Với tôi, bước ngoặt không đến từ một cuốn sách dạy quản lý thời gian. Nó đến từ ngày tôi tình cờ xem một video phát triển bản thân, và lần đầu tiên dám hỏi mình một câu thật: "Mình sẽ sống trong cái vòng lặp này đến bao giờ?" Câu hỏi đó làm tôi sợ hơn cả cái mệt của việc học thêm. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn điều gì khiến một người dám thay đổi, tôi đã viết riêng một bài về nó. Và chính nỗi sợ "cả đời cứ thế này" mới là thứ giúp tôi tìm ra thời gian — chứ không phải một mẹo nào.
Khi lý do của bạn đủ lớn, bạn sẽ ngạc nhiên vì thời gian tự dưng "xuất hiện". Không phải vì ngày dài thêm ra, mà vì bạn bắt đầu bảo vệ nó cho điều thật sự quan trọng. Người ta luôn tìm được thời gian cho thứ họ thật lòng coi trọng. Nếu bạn mãi "không có thời gian" để đổi đời, có lẽ điều cần làm trước không phải là sắp xếp lịch — mà là tìm cho ra cái lý do khiến bạn không cam chịu được nữa.
Lời nhắn cho bạn
Bạn không cần một ngày trống trải mới bắt đầu được. Tôi chưa từng có ngày nào như thế. Bạn chỉ cần cắt ra một mẩu thời gian nhỏ — nhỏ thôi — và bảo vệ nó như bảo vệ một hạt giống. Hôm nay một chút, mai một chút. Một cuộc đời khác được xây từ những mẩu nhỏ đều đặn như thế, chứ không phải từ một cú nhảy vọt nào.
Tôi đã làm lại từ con số không hai lần và sống sót cả hai. Tôi tin rằng một người phụ nữ bận rộn, mệt mỏi, ít thời gian như bạn — và như tôi — vẫn hoàn toàn có thể bắt đầu. Không phải bằng cách tìm thêm thời gian bạn không có, mà bằng cách tạo ra nó từ thứ bạn đang có. Khi đã có thời gian rồi, bạn có thể bắt đầu với lộ trình 5 bước kiếm thu nhập online cho người mới.
Nếu những dòng này chạm đến bạn, hãy theo dõi tôi. Tôi đang vừa đi làm vừa học cách làm lại cuộc đời, và tôi viết lại tất cả — thật nhất có thể — cho những người phụ nữ muốn đổi đời nhưng tưởng mình không còn thời gian.
Về trang chủ